Het belangrijkste uitgangspunt van motiverende gespreksvoering is dat de bereidheid tot verandering geen vaststaand kenmerk van iemand is, maar het variërende resultaat van interactie. Motivatie om te veranderen is dus iets wat je bij een ander uitlokt in plaats van oplegt.
De principes van motiverende gespreksvoering
Miller en Rollnick, de grondleggers, baseren motiverende gespreksvoering op vijf principes:
1. Empathie tonen
Een empathische, accepterende stijl is essentieel. Vanuit die houding help je de ander zijn eigen gedachten op een rij te krijgen, en voelt hij zich begrepen.
2. Discrepantie ontwikkelen
Verandering komt op gang als iemand een verschil ziet tussen zijn huidige gedrag en belangrijke eigen doelen of waarden. De ander moet zélf ontdekken waarom verandering belangrijk is. Het zijn dus niet jouw argumenten die tellen, maar die van de ander.
3. In dialoog blijven
In discussie gaan of iemand rechtstreeks willen overtuigen, werkt averechts. Samenwerking en partnerschap zijn het kenmerk van een goede relatie, niet de verhouding ‘leider’ versus ‘onderdaan’. De dialoog is de meest effectieve gesprekshouding.
4. Omgaan met weerstand
Zie weerstand als een signaal om van strategie te veranderen. Weerstand betekent dat je niet goed bent afgestemd op de ander. Bestrijd de weerstand daarom niet, maar erken en onderzoek hem, om de ander te helpen zijn kijk op het probleem te wijzigen.
5. Self-efficacy ondersteunen
Self-efficacy is de overtuiging dat iemand de capaciteiten heeft om te veranderen. Heb je vertrouwen in de ander en laat je dat merken, dan werkt dat als een selffulfilling prophecy: ook de ander raakt overtuigd van zijn kunnen. En die overtuiging is een belangrijke voorwaarde voor verandering.
Technieken voor motiverende gespreksvoering
Reflectief luisteren
Met reflecteren toon je empathie, bevestig je de gedachten en gevoelens van de ander en help je het proces van zelfontdekking. Reflecties variëren in diepte, van het begrijpen van de inhoud tot het onderzoeken van de betekenis van gevoelens. Het sluit nauw aan op actief luisteren.
Omgaan met weerstand
Motiverende gespreksvoering lijkt op een dans: je beweegt mee met de ander om hem te helpen weerstand te overwinnen en stappen richting verandering te zetten. Het is geen worstelwedstrijd waarin jullie tegenover elkaar staan.
Agenda bepalen en toestemming vragen
Door te vragen wat de ander wil bespreken, verzeker je je ervan dat hij actief en bereidwillig deelneemt. De ander bepaalt mede over welk gedrag hij wil praten en wat het doel van het gesprek is.
Uitlokken van verandertaal
Mensen accepteren en handelen eerder wanneer ze iets zelf willen. Hoe meer iemand zijn eigen keuze verdedigt, hoe groter zijn toewijding. Je probeert dus uitspraken uit te lokken waarin de ander laat merken hoe gemotiveerd hij is en dat hij zich in staat acht te veranderen.
Bereidheid tot veranderen
Dat iemand gemengde gevoelens heeft over verandering is eerder regel dan uitzondering. Aarzelen is een normale, natuurlijke fase. Voordat iemand verandert, zijn er drie aspecten van motivatie nodig:
- Bereidheid om te veranderen: het belang ervan inzien.
- Overtuiging in staat te zijn om te veranderen.
- Gereedheid: de verandering ook echt prioriteit geven.
De kans dat iemand verandert, wordt vergroot door interactie, en vooral door wat de ander zélf over verandering zegt. Uitspraken waaruit motivatie blijkt, voorspellen of iemand daadwerkelijk verandert. Het gaat er dus om de ander zover te krijgen dat hij die uitspraken doet.
Mensen in beweging krijgen?
Een coach helpt je gesprekstechnieken als deze in de praktijk te brengen. Wij koppelen je aan een coach die bij je past, met 100% klikgarantie.
Veelgestelde vragen over motiverende gespreksvoering
Wat is motiverende gespreksvoering?
Motiverende gespreksvoering (van Miller en Rollnick) gaat ervan uit dat motivatie om te veranderen niet vaststaat, maar iets is wat je bij iemand uitlokt in plaats van oplegt. De ander ontdekt zelf waarom verandering belangrijk is.
Wat zijn de principes van motiverende gespreksvoering?
Empathie tonen, discrepantie ontwikkelen tussen huidig gedrag en eigen doelen, discussie vermijden en in dialoog blijven, weerstand erkennen en onderzoeken, en het zelfvertrouwen (self-efficacy) van de ander ondersteunen.
Hoe ga je om met weerstand?
Zie weerstand als signaal om je strategie aan te passen, niet als iets om te bestrijden. Beweeg mee, erken en onderzoek de weerstand, en help de ander zo zijn kijk op het probleem te wijzigen. Het is een dans, geen worstelwedstrijd.
Wat is verandertaal?
Verandertaal zijn uitspraken waarin iemand zélf laat merken dat hij gemotiveerd en in staat is om te veranderen. Hoe meer iemand zijn eigen keuze verdedigt, hoe groter de toewijding. Het doel is die uitspraken uit te lokken.
Wat is nodig voordat iemand verandert?
Drie dingen: bereidheid (het belang inzien), overtuiging (geloven dat je het kunt) en gereedheid (de verandering ook echt prioriteit geven).