Actief Luisteren

Actief luisteren is een activiteit om je gesprekspartner zo goed mogelijk te begrijpen. Er bestaat een mooie techniek voor: LSD, oftewel Luisteren, Samenvatten en Doorvragen. Het is de basis-gesprekstechniek die elke coach als eerste leert, om de communicatie helder, gestructureerd en effectief te laten verlopen en de regie over het gesprek te houden.

Luisteren

De eerste stap is écht luisteren. Daarmee vergaar je op gestructureerde wijze informatie, breng je rust in het gesprek en hoor je wat er werkelijk wordt gezegd.

Voorwaarden voor actief luisteren

1. Geef de ander ruimte om na te denken en te spreken. Gebruik stiltes.
2. Laat merken dat je luistert: knik, ‘hum’ en zeg af en toe ‘ja’ om te tonen dat je het begrijpt.
3. Moedig aan met zinnetjes als “oh ja?”, “en toen?” of “vertel eens verder.”
4. Luister ongecensureerd. Alles wat de ander zegt, vindt hij of zij blijkbaar van belang. Laat je oordeel los.
5. Laat de ander uitpraten. Pas als iemand zijn zegje heeft gedaan, is het hoofd leeg en is er ruimte om jóú te horen. Wijkt het gesprek te ver af van het doel, val dan wel even in de rede.
6. Vraag door op vage, abstracte taal: “geef eens een voorbeeld?” of “wat bedoel je daar precies mee?”

Valkuilen bij ‘proberen’ te luisteren

1. Je luistert niet, omdat je met je gedachten ergens anders zit, bijvoorbeeld al bij de oplossing.
2. Je bent oostindisch doof: wat gezegd wordt wil je eigenlijk niet horen.
3. Je doet alsof je luistert, want het interesseert je niet.
4. Je luistert selectief, alleen naar wat jou interesseert.
5. Je luistert autobiografisch (“dat heb ik ook meegemaakt, en bij mij …”).
6. Je luistert alleen om te horen of je zélf begrepen wordt.

Samenvatten

Samenvatten is in het kort, in eigen woorden, herhalen wat volgens jou de kern van de boodschap is. Zo controleer je of je de ander begrepen hebt, toon je interesse, stimuleer je om verder te vertellen en structureer en stuur je het gesprek. Vat je alleen de relevante informatie samen, dan help je de ander impliciet bij het onderwerp te blijven.

Voorwaarden voor effectief samenvatten

1. Wees beknopt en volledig: noem alleen de hoofdzaken.
2. Benoem ook het gevoel dat je hoort, niet alleen de inhoud.
3. Gebruik je eigen woorden; herhaal niet letterlijk wat de ander zei.
4. Toets of je samenvatting klopt. Laat de ander bevestigen, aanvullen of verbeteren.

Doorvragen

Doorvragen is vragen naar meer informatie op basis van wat je gesprekspartner al heeft verteld, om het onderwerp uit te diepen of warrige informatie concreter te maken. Zo breng je ook structuur aan. Welke vragen je daarvoor kunt stellen, lees je in ons artikel over type vragen.

Veelgestelde vragen over actief luisteren