door Alex Engel
Zelfvertrouwen is fijn om te hebben: het bespaart je een boel zorgen, frustratie en mislukkingen. Zelfvertrouwen is de inschatting van hoe goed je iets weet of kunt, in verhouding tot hoe goed je vindt dat je het zou moeten kunnen. Wil je altijd de beste zijn, dan zul je vaak falen en steeds minder zelfvertrouwen krijgen. Verwacht je niets van jezelf, dan doe je het altijd goed en groeit je zelfvertrouwen. Zelfvertrouwen begint dus bij je verwachting.
De rol van persoonlijkheid
Hoe goed je vindt dat je moet zijn, is onderdeel van je persoonlijkheid. Die wordt door drie dingen gevormd. Ten eerste je aanleg: de basis die je hebt geërfd. Ten tweede je opvoeding: keurden je ouders je gedrag vaak af en hielden ze je voor dat je iets moest bereiken, dan verwacht je dat later ook van jezelf. En ten derde je levenservaring: de situaties die je op school, met vrienden en familie meemaakte en hoe je daarmee omging.
Aan zelfvertrouwen winnen
Nu we weten waar zelfvertrouwen vandaan komt, is de vraag: hoe krijg je er meer van? Drie sleutels:
1. Hecht minder waarde aan verwachtingen
Zodra ‘dat wat er níét is’ belangrijker wordt dan ‘wat er wél is’, ontstaat stress. Je gaat dan niet uit van de realiteit, maar van je gedachten daarover: je verwachtingen en normen. Hanteer je de norm ‘ik moet presteren’ en lukt dat niet, dan ben je teleurgesteld in jezelf en daalt je zelfvertrouwen. Een resultaat is pas ‘goed’ of ‘fout’ als je het vergelijkt met iets wat er niet is, zoals de scores van anderen of ‘de norm’. Accepteer wat er is, zoals het is. Lees ook hoe je verwachtingen managet.
2. Alleen jij kunt jezelf echt waarderen
Alle andere waardering is gekleurd, want anderen verwerken er hun eigen verhaal in. Word je de hemel in geprezen, dan ga je hooguit ‘geloven’ dat je goed bent, terwijl je in je hart aan de verwachtingen van anderen probeert te voldoen. Denk aan André Hazes of Amy Winehouse: alom geprezen, en toch gebukt onder verwachtingen waaraan ze niet konden voldoen. Geloof je zelf niet in jezelf, dan kan de wereld roepen hoe geweldig je bent, maar het beklijft pas als jij beseft dat je altijd je best doet en op elk moment de beste versie van jezelf bent. Datzelfde geldt voor kritiek: luister ernaar, want er zit vaak een kern van waarheid in, maar besef dat ook die gekleurd is.
3. Falen is een utopie
Wat is falen eigenlijk? Haal je een 5 terwijl je een 10 wilde, dan kun je dat ‘falen’ noemen, maar word je daar blij van? Faalangst is het gevolg van je verwachting, niet van het resultaat. Strikt genomen kun je niet falen: je kunt alleen leren van eerdere prestaties. Doe je het de volgende keer anders, dan valt het resultaat misschien hoger uit. Omarm ‘wat is’ en laat de rest voor wat het is: gedachten.
Samen of alleen aan je zelfvertrouwen werken
In de wereld van het coachen zeggen we altijd: je kunt je eigen ogen niet zien. Iedereen heeft blinde vlekken en weet alleen wat hij of zij weet. Een ander ziet dingen die jij niet ziet. Alles zelf doen kan, maar doe je jezelf daarmee niet tekort? Een coach inschakelen, vaak nog betaald door de werkgever ook, helpt je sneller meer zelfvertrouwen te krijgen. Wil je concrete oefeningen? Lees dan ook hoe je meer zelfvertrouwen ontwikkelt.
Bouw aan blijvend zelfvertrouwen
Een coach helpt je je verwachtingspatronen te doorbreken. Wij koppelen je aan een coach die bij je past, met 100% klikgarantie.
Veelgestelde vragen over zelfvertrouwen
Wat is zelfvertrouwen?
Zelfvertrouwen is de inschatting van hoe goed je iets kunt, in verhouding tot hoe goed je vindt dat je het zou moeten kunnen. Het begint dus bij je verwachting: hoe hoger de lat die je jezelf legt, hoe sneller je zelfvertrouwen daalt.
Waardoor heb ik weinig zelfvertrouwen?
Vaak doordat je je prestaties afmeet aan verwachtingen en de normen van anderen in plaats van aan de realiteit. Je persoonlijkheid (aanleg, opvoeding en levenservaring) bepaalt mede hoe hoog je de lat legt.
Hoe win ik meer zelfvertrouwen?
Hecht minder waarde aan verwachtingen, besef dat alleen jij jezelf echt kunt waarderen, en laat het idee van ‘falen’ los. Je doet altijd het beste wat op dat moment in je zit.
Helpt waardering van anderen mijn zelfvertrouwen?
Maar even. Geloof je zelf niet in jezelf, dan beklijven complimenten van anderen niet. Echt zelfvertrouwen ontstaat als je je eigen waarde leert zien, los van de mening van anderen.
Kan een coach helpen bij meer zelfvertrouwen?
Ja. Een coach helpt je je blinde vlekken en je verwachtingspatronen te zien, zodat je sneller meer zelfvertrouwen opbouwt. Vaak betaalt je werkgever mee.