Conflicten zijn er genoeg: in de wereld, in je werk en soms zelfs thuis. Iedereen heeft er in meer of mindere mate mee te maken, en soms vreten ze aandacht en energie. Wil je leren hoe conflicten ontstaan, hoe ze escaleren en hoe je ze aanpakt? Lees dan verder.
Conflicten zijn kansen
Laten we met de positieve kant beginnen. Conflicten zijn ‘steppingstones’ naar een betere werkomgeving en een kans om te leren. Bij een conflict hebben beide partijen iets te leren over hoe ze in de toekomst beter met zulke situaties omgaan. Vaak spelen onvervulde psychologische behoeften en een gebrek aan realiteitszin een rol. En hoe dieper het conflict, hoe zinvoller het is om hulp te zoeken: een mentor, een coach, een mediator of, in het uiterste geval, een advocaat of de rechter.
De escalatieladder van Glasl
Friedrich Glasl ontwikkelde de escalatieladder, die inzicht geeft in hoe een conflict zich ontwikkelt. Het model kent drie fasen, elk met drie treden: samen negen stappen, van mild tot zwaar geëscaleerd. Elke stap heeft gevolgen voor het gedrag, de houding en het denken van mensen. De kunst als de-escalator is om partijen telkens een stap richting een mildere fase te brengen. Daar is vaak een prikkel voor nodig: meer informatie, een reactie, een excuus of erkenning van de onderliggende behoefte.
Fase 1: de rationele fase (win-win)
In deze mildste fase is er nog relatie en rationeel denken. Het debat en de zoektocht naar een win-winoplossing overheersen, al verharden de discussies. De drie treden lopen van verstoring (accent op verschillen, defensief gedrag) via verharding (debat en polemiek, het eigen standpunt is superieur) naar daden (praten lijkt niet meer te helpen, de actiebereidheid neemt toe). De oplossing ligt in het opstarten van de dialoog: onderzoek elkaars standpunten en kweek onderling begrip.
Fase 2: de emotionele fase (win-lose)
Hier overheersen emotie en een win-losehouding: woede, dreigementen, hokjesgeest en bondjes. Het conflict wordt gezien als een strijd waar een winnaar uit moet komen. De treden lopen van polarisatie (‘zij en wij’, zwart-wit) via gezichtsverlies (de ander mist morele integriteit) naar dreigementen (sancties en harde eisen). De oplossing: erken dat er meerdere waarheden bestaan, leg de standpunten naast elkaar en houd empathie voor de ander.
Fase 3: de vechtfase (lose-lose)
De zwaarste fase kent een lose-losehouding: belangen, emoties en feiten lopen volledig door elkaar. De treden lopen van verharding (schade bij de ander geldt als winst) via oorlog (sterke polarisatie, de ander wordt als ‘het kwaad’ gezien) naar vernietiging (‘als ik onderga, gaan zij mee’). Hier is mediation of de rechter vaak de enige uitweg. Het besef dat de ondergang van de ander ook de eigen ondergang kan betekenen, kan partijen terugbrengen naar een mildere fase.
Samen of alleen aan conflicten werken
In de wereld van het coachen zeggen we vaak: je kunt je eigen ogen niet zien. Iedereen heeft blinde vlekken en weet alleen wat hij of zij weet. Een ander ziet dingen die jij niet ziet. Alles zelf doen kan, maar doe je jezelf daarmee niet tekort? Een coach inschakelen helpt je sneller de gewenste resultaten te bereiken, vooral omdat een coach laat zien wat jouw rol daarin is. Conflicten hangen vaak samen met weerstand tegen verandering; zie ook omgaan met verandering en de samenwerking in je team verbeteren.
Een conflict de-escaleren?
Een coach helpt je conflicten en weerstand om te buigen naar begrip. Wij koppelen je aan een coach die bij je past, met 100% klikgarantie.
Veelgestelde vragen over conflicten en weerstand
Wat is de escalatieladder van Glasl?
De escalatieladder van Friedrich Glasl is een model dat laat zien hoe een conflict zich ontwikkelt. Het bestaat uit drie fasen (rationeel, emotioneel en de vechtfase) met elk drie treden, samen negen stappen van mild tot zeer geëscaleerd.
Wat zijn de drie fasen van een conflict?
De rationele fase (win-win, nog gericht op een oplossing), de emotionele fase (win-lose, met woede en gezichtsverlies) en de vechtfase (lose-lose, gericht op het beschadigen van de ander).
Zijn conflicten altijd slecht?
Nee. Conflicten zijn ook ‘steppingstones’: kansen om te leren en om onvervulde behoeften zichtbaar te maken. Beide partijen kunnen er sterker uit komen als ze het conflict goed aanpakken.
Hoe de-escaleer je een conflict?
Door partijen stap voor stap naar een mildere fase te brengen, vaak met een prikkel: meer informatie, een reactie, een excuus of erkenning van de behoefte. Begin met empathie en het naast elkaar leggen van standpunten.
Wanneer schakel je hulp in bij een conflict?
Hoe dieper het conflict, hoe zinvoller hulp van een mentor, coach, mediator of, in het uiterste geval, een advocaat of rechter. In de vechtfase is mediation of de rechter vaak de enige weg.