Je bent jarenlang in loondienst geweest, maar je bent het zat om voor een ander te werken. Of je had altijd al de droom om voor jezelf te beginnen. Of het overkomt je: je neemt gedwongen afscheid van je werkgever, of je krijgt opeens een mooie klus aangeboden waar je je als zelfstandige in kunt vastbijten. Wil je weten wat er allemaal komt kijken bij het starten van een bedrijf? Lees dan rustig verder.
Bij het starten van een onderneming komen veel praktische zaken kijken. Op het Ondernemersplein van de KvK en bij IkGaStarten van de Rabobank verdiep je je in registratie, financiering en verzekeringen. Wij richten ons hier vooral op de kant die een coach met je zou behandelen: wat voor ondernemer ben je, waarom wil je dit eigenlijk, en waar krijg je energie van?
Type ondernemers
Motivaction deed onderzoek naar typen ondernemers en vatte dat samen in het BusinessLocus-model, met zes types.

- De jagers (4%). De jager is ondernemer pur sang, en netwerken zit in zijn bloed. Zijn telefoon staat nooit uit, en hoe druk hij het ook heeft, hij heeft altijd tijd voor je. Want netwerken is business.
- De experts (22%). De expert netwerkt alleen als er inhoudelijk iets op te steken valt. Hij investeert zijn tijd liever in tevreden klanten en is ervan overtuigd dat hij netwerken niet nodig heeft.
- De pragmatici (26%). De pragmaticus doet wat goed is voor zijn onderneming, en daar hoort af en toe netwerken bij. Maar netwerken om het netwerken? Als het niet hoeft, liever niet.
- De hoeders (13%). De hoeder heeft geen tijd om te netwerken; ze werkt hard en heeft haar handen vol. Het belangrijkst is dat haar vaste klanten tevreden zijn, dat is haar netwerk.
- De ontplooiers (34%). De ontplooier is een mensenmens en netwerkt graag, maar wel met leuke mensen. Niet om een ondernemingsdoel te bereiken, maar omdat ze er persoonlijk van groeit.
- De einzelgangers (1%). De einzelganger geeft niet veel om sociale contacten. Contact met klanten en leveranciers gaat zelden verder dan zakelijk nodig is. Meer heeft hij niet nodig.
Op businesslocus.nl doe je een korte test om te ontdekken welk type jij bent: vijf vragen, zesentwintig stellingen, en je profiel komt in je mail.
Tien vragen aan de ondernemer in spé

- Waarom? De allerbelangrijkste vraag: wat is je motivatie? Doe je het uit frustratie of noodzaak, uit een drang naar vrijheid, of zie je een gat in de markt? Er is een groot verschil tussen een bedrijf starten om te consumeren (een inkomen en wat meer vrijheid, waarbij je in feite werknemer in je eigen bedrijf wordt) en om te investeren in een betere toekomst. Wil je groeien, dan moet je je ondernemerschap ontwikkelen, beloning kunnen uitstellen (denk aan de bekende marshmallowtest) en de donkere tijden van keihard werken, tegenslag en risico kunnen doorstaan. Kijk ter inspiratie eens naar de TED-talk van Simon Sinek over het ‘waarom'.
- Hoe vrij ben je om te ondernemen? Loopt er nog een concurrentiebeding? Heb je voldoende tijd, en zijn de financiën geregeld? Staan je naasten achter je, of gedragen ze zich als droomdieven? Heb je zicht op klanten? Onderschat ook de verzekeringen niet: je hebt zeker een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering nodig, en mogelijk ook een beroepsaansprakelijkheids- en arbeidsongeschiktheidsverzekering plus een oudedagsvoorziening.
- Waar krijg jij energie van? Werken vanuit je passie geeft energie. Kun je die passie omschrijven en er een waardevolle dienst van maken waar behoefte aan is, dan is je kans van slagen veel groter. Weet ook waar je energielekken zitten. Vaak is dat de administratie, maar je financiële zaken (facturatie, btw per kwartaal) moeten wél op orde zijn. Kun je dat uitbesteden, dan houd je je energiehuishouding gezond.
- Waar ben je goed in (en waar niet)? Passie is belangrijk, maar passie voor iets waar je niet goed in bent, is riskant. Wil je een restaurant openen maar kun je geen ei bakken, dan moet je eerst goede koks zoeken. Wees bewust van je talenten én van wat je niet kunt, zodat je weet wie of wat je nodig hebt. Het boek Ontdek je sterke punten van Marcus Buckingham helpt je daarbij. Ben je sterk afkerig van risico, vraag je dan af of ondernemen wel iets voor je is.
- Kun of wil je een bedrijf overnemen? Zo ja, laat je bijstaan door deskundigen op het gebied van fusies en overnames. Bedrijven die te koop staan vind je bijvoorbeeld op brookz.nl. Misschien ben je juist goed in het weer opbouwen van een bedrijf dat in het slop is geraakt; dat is de core business van veel investeringsmaatschappijen.
- Hoe is het gesteld met de financiering? Raak je gestrest van een onzeker inkomen, ga dan niet zonder buffer ondernemen; misschien werk je beter eerst parttime en twee dagen voor jezelf. Denk na over kostwinnerschap, je gezondheid en onverwachte uitgaven, en over je kapitaalbehoefte (huisvesting, inrichting, advies). Naast de bank zijn er meer wegen: crowdfunding of subsidies via de RVO. Femke Hogema schreef een handig boek over financiën voor zzp'ers.
- Start je alleen of heb je mensen nodig? De meeste ondernemers beginnen als zzp'er. Dat kan eenzaam voelen, dus sluit je aan bij een branchevereniging, zoek collega's op of werk in een flexwerkplek, bijvoorbeeld via Regus. Doe je alles alleen, dan heb je álle competenties zelf nodig: van productontwikkeling tot administratie. Heb je personeel nodig, dan komen daar managementvaardigheden bij. Lees ook personeel en samenwerking.
- Hoe is het met je netwerk? Je netwerk is een bepalende factor voor je succes: klanten, leveranciers, kennis en kansen komen allemaal van mensen. Hoe meer mensen jou kennen en weten wat je biedt, hoe beter. Breng je netwerk in kaart, begin bij je LinkedIn-profiel en loop ook eens oude contacten door.
- Hoe zit het met sales en marketing? Zonder marketing en verkoop kom je er meestal niet. Marketing kweekt naamsbekendheid en reputatie, verkoop verlaagt de drempel om te kopen. Hoe goed je product ook is: zonder klanten geen omzet. Lees ook het bedrijf op de kaart zetten en meer klanten, meer omzet.
- Wat als het niet gaat zoals gepland? Een waarschuwing is op zijn plaats. Wat doe je bij onverwachte problemen, zoals ziekte van jezelf of een naaste? En wat als het na verloop van tijd toch niet lukt om een inkomen uit je bedrijf te halen? Kun of wil je dan terug in loondienst, en heb je een buffer om die tijd te overbruggen? Het kan geen kwaad hier goed bij stil te staan.
Het BusinessModel Canvas als ondernemingsplan
Voor je ondernemingsplan is het BusinessModel Canvas (BMC) het meestgebruikte model. Het geeft jou en anderen in één overzicht inzicht in je businessmodel.

Op slidemodel.com download je een PowerPoint-versie van het canvas. Het advies is om het in te vullen in gesprek met iemand anders, zoals een businesscoach, zodat je via dat gesprek de juiste woorden vindt en nieuwe inzichten krijgt. De negen bouwstenen:
- Key partners. Wie heb je nodig om je bedrijf te laten draaien: leveranciers, klanten, financiers, medewerkers?
- Key activities. Wat zijn de belangrijkste activiteiten om waarde toe te voegen, en welke doe je zelf of besteed je uit?
- Value proposition. Waarom kiezen klanten voor jou? Welk probleem los je op of welke behoefte vervul je?
- Customer relationships. Welke relatie wil je met je klant: fysiek, online of multimediaal, en hoe moet die voelen?
- Channels. Hoe vinden klanten je (advertenties, Google, social media, nieuwsbrieven), en hoe ziet de klantreis eruit?
- Customer segments. Welke groepen klanten wil je bereiken? Beschrijf je doelgroep(en) goed.
- Cost structure. Wat zijn je grootste kostenposten, en waar kun je besparen of schaalvoordeel behalen?
- Revenue streams. Hoe ga je geld verdienen? Wie betaalt jou waarvoor? Zonder inkomsten geen onderneming.
- Key resources. Welke middelen (mensen, kennis, kapitaal, techniek) heb je nodig om dit alles waar te maken?
Oefening
Beschrijf in het reactieveld hieronder wat voor bedrijf je wilt starten of al hebt, en voor welke samenwerking je openstaat om je start of succes te bespoedigen. Vergeet niet dat door het grote aantal bezoekers van coaching.nl maandelijks tientallen ondernemers (in spé) dit artikel lezen. You never know.
Aan de slag met je bedrijf
Bij veel ondernemers is ruime basiskennis aanwezig, maar ontbreekt soms de specifieke kennis om hun bedrijf echt te laten slagen. Coaching Nederland heeft veel experts en businesscoaches in haar netwerk en helpt ondernemers hun doelen sneller te bereiken.
Klaar om te starten?
Leg je idee aan ons voor, dan brengen we je vrijblijvend in contact met een businesscoach.
Veelgestelde vragen over een bedrijf starten
Wat komt er kijken bij een bedrijf starten?
Naast praktische zaken als registratie, financiering en verzekeringen draait het vooral om jezelf: wat voor ondernemer ben je, waarom wil je dit, waar krijg je energie van en waar ben je goed in? Een goed ondernemingsplan, bijvoorbeeld via het BusinessModel Canvas, helpt je op weg.
Welke typen ondernemers zijn er?
Het BusinessLocus-model van Motivaction onderscheidt zes types: de jagers, de experts, de pragmatici, de hoeders, de ontplooiers en de einzelgangers. Ze verschillen vooral in hoe ze tegen netwerken en sociale contacten aankijken.
Welke vragen moet je jezelf stellen voordat je een bedrijf start?
Tien kernvragen: waarom wil je ondernemen, hoe vrij ben je, waar krijg je energie van, waar ben je goed in, wil je overnemen, hoe zit de financiering, start je alleen of met mensen, hoe is je netwerk, hoe zit het met sales en marketing, en wat doe je als het tegenzit?
Wat is het BusinessModel Canvas?
Het BusinessModel Canvas (BMC) is het meestgebruikte model voor een ondernemingsplan. In negen bouwstenen, van value proposition en klantsegmenten tot kostenstructuur en inkomstenstromen, breng je je hele businessmodel overzichtelijk in beeld.
Hoe regel je de financiering van je bedrijf?
Begin met een financiële buffer en denk na over je kapitaalbehoefte. Naast de bank zijn er meer wegen, zoals crowdfunding en subsidies via de RVO. Raak je gestrest van een onzeker inkomen, overweeg dan eerst parttime te werken en de rest van de tijd te ondernemen.