Loopbaancoach? Wat, waarom, kosten? Alles over loopbaancoaching.

In dit artikel leggen wij, de loopbaancoaches van Coaching Nederland, je uit wat loopbaancoaching is, wat je ermee kunt en hoe je met een professionele loopbaancoach het pad naar jouw ideale loopbaan versnelt. Tot slot lees je wat je vanaf vandaag al zelf kunt doen om je loopbaan een boost te geven.

Waarom loopbaancoaching?

Wist je dat je, zoals de meeste mensen, gemiddeld 20% van je leven aan werken besteedt? Dat komt neer op zo'n 90.000 uur, ofwel ongeveer 13 jaar fulltime. Daar bovenop ben je gemiddeld nog eens 1,3 jaar kwijt aan woon-werkverkeer, en de meeste mensen hebben vóór hun dertigste al zeven of acht banen gehad. En dan blijkt uit onderzoek dat 80% van de mensen (deels) geen plezier meer heeft in hun werk. Reden genoeg om eens samen serieus naar je loopbaanontwikkeling te kijken.

Wat is loopbaancoaching

Om meer helderheid te scheppen in wat loopbaancoaching is, is het eerst handig om een beetje meer inzicht te hebben in wat ‘coaching’ precies is. Coaching wordt over het algemeen beschreven als een proces waarin A. een expert op het gebied van begeleiding in persoonlijke ontwikkeling, B. iemand die een persoonlijk doel wil bereiken, op weg helpt dat doel (sneller) te realiseren.

Belangrijk is je te realiseren dat in coaching jij degene bent die ‘in charge’ is. Dus jij bepaalt hoe en wat, en het succes hangt grotendeels af van je eigen inzet. Je coach helpt je er te komen, maar je moet nog steeds zelf de reis ondernemen. Het coachingproces is dus wezenlijk anders dan een training, waar kennis wordt overgedragen, of een traject bij een therapeut of psycholoog, die er zijn om jouw fysieke of mentale beperking te helpen oplossen.

Er zijn verschillende specialisaties binnen coaching als begeleidingsvorm. Naast loopbaancoaching kennen we bijvoorbeeld nog: Leiderschap- (Executive) Coaching voor directies van bedrijven, Stresscoaching om met werkdruk om te leren gaan, Teamcoaching of Performance Coaching voor wie beter wil presteren, en Life Coaching, voor als je je leven een beetje beter op de rit wilt krijgen, om er een paar te noemen. Deze aanduidingen gaan allemaal over ‘de context’ (de reden waarom) er om coaching gevraagd wordt.
Verder kom je in de vakliteratuur termen tegen als ‘Wandelcoaching’, ‘Blended coaching’, ‘WorkLifeCoaching’ of ‘Provocatieve coaching’. Dergelijke termen gaan meer over de vorm van het proces dan over het doel waarvoor de coaching is bestemd.

Loopbaancoaching heeft duidelijk tot doel je loopbaan een boost te geven of, als er een onverwachte crash in je loopbaan is ontstaan, bijvoorbeeld door ontslag, je loopbaan te ‘herstellen’. Dan kom je termen tegen als ‘re-integratie’, ofwel het terugkeren naar het werk na ziekte of ander verzuim. Ook horen of lezen we binnen loopbaanland de term ‘outplacement’ wel eens. Dit is kort gezegd een door de werkgever gesponsorde hulp bij het vinden van een andere baan. Hierover later meer.

Preventief of curatief

Een ander onderscheid in coaching gaat over wanneer de coaching wordt ingezet. Is de coaching bedoeld als investering in een betere toekomst, dan noemen we het ‘preventief’. Meestal wordt coaching echter pas ingezet als de loopbaan is gecrasht of dreigt te worden onderbroken, bijvoorbeeld door ontslag, ziekte of omdat de functie door reorganisatie of faillissement vervalt. Dan is die coaching ‘curatief’, ofwel bedoeld om de loopbaan weer te ‘herstellen’.
Helaas wordt, met name binnen organisaties, een coach in de meeste gevallen nog steeds pas ingeschakeld als er een probleem is, dus curatief. Net zoals je pas naar de dokter gaat als je echt ziek bent, in plaats van gezond te eten, veel te bewegen en af en toe je bloed en bloeddruk te laten checken. Er kan niet genoeg nadruk worden gelegd op het feit dat preventieve coaching (voor je eigen ontwikkeling, of die van een team of organisatie in zijn geheel) in heel veel gevallen de beste investering is, die zich eigenlijk altijd terugverdient.

De keuze voor een rijke carrière

Helaas blijven veel (verder gezonde) mensen ‘minder bedeeld’ of sommige bedrijfjes minder succesvol, omdat veel mensen liever consumeren dan investeren. Van de eerste verdiende euro’s wordt meteen een nieuwe tv of auto gekocht of een vakantie gevierd. Aan de andere kant zijn er ook veel mensen die een rijk leven of een ‘rijke’ carrière hebben. Dit door deels van kortetermijngenot af te zien en de tijd of het geld dat ze daarmee bespaarden in hun eigen persoonlijke ontwikkeling en hun carrière te investeren, tot ze deels of volledig financieel en/of emotioneel onafhankelijk zijn. Een leuk filmpje over het fenomeen van uitgesteld genot is het Stanford marshmallow-experiment.

Natuurlijk zijn er ook mensen die helaas de mentale capaciteit of lichamelijke functionaliteit missen om een fijn leven voor zichzelf te creëren. Als gezonde mensen proberen we deze mensen uiteraard te helpen waar we kunnen.

Loopbaancoaching of loopbaanadvies

Wat is beter, coaching of advies? Dat hangt van het doel en de vraag af. Er bestaan verschillende soorten loopbaantrajecten. Zo onderscheiden we onder meer:

• Beroepskeuze­advies. Wil je graag weten welk beroep voor jou de beste toekomstperspectieven biedt, vraag dan raad aan een beroepskeuzeadviseur.
• Loopbaanadvies. Wil je vooral weten in welke functie jij met welke van jouw talenten een bijdrage aan de maatschappij kunt leveren en een inkomen kunt genereren, zoek dan naar een loopbaanadviseur die goed is ingevoerd in de arbeidsmarkt.
• Re-integratie. Ben je werkloos of arbeidsongeschikt en wil je (weer) aan het werk? Dan is een re-integratiecoach of -adviseur de juiste professional.
  Wanneer je werkgever voor re-integratie zorgt, wordt ook wel gesproken van re-integratie 1e spoor en 2e spoor. Met 1e spoor wordt bedoeld dat je terugkeert bij je oude werkgever en daar passend werk krijgt aangeboden. Heeft de werkgever daar geen mogelijkheden meer toe, dan moet hij je helpen met het vinden van een baan elders. Dat wordt ‘re-integratie 2e spoor’ genoemd.
• Outplacement. Ben je gedwongen een andere baan te vinden, en misschien wel zo snel mogelijk? Zoek dan je heil bij een outplacementbureau of -specialist. Een goede outplacementadviseur is goed op de hoogte van de arbeidsmarkt en kan je helpen de juiste vacatures op te sporen en daar zo slim mogelijk op te solliciteren.
• Jobcoaching. Heb je vanwege een mentale of fysieke beperking een afstand tot de arbeidsmarkt, dan kan de gemeente of het UWV je een jobcoachingtraject toekennen. Met dat budget kun je een gespecialiseerde jobcoach inschakelen. Deze heeft, naast kennis van fysieke of mentale beperkingen (en wat dat met jou als mens doet), ook kennis van de arbeidsmarkt en meestal van de diverse regelingen op dit gebied.
• Coaching on the job. In tegenstelling tot jobcoaching is ‘coaching on the job’ coaching op het werk. De coach staat als het ware letterlijk naast je terwijl je werkt. Hij kijkt met je mee en stelt vragen over waarom je dingen doet zoals je ze doet en hoe dat volgens jou beter kan.
• Loopbaan- of carrièrecoaching. Een loopbaancoach schakel je in als je vanuit een breder perspectief naar je loopbaan wilt kijken en antwoord wilt op vragen als: “Wie ben ik?”, “Wat kan ik?”, “Wat wil ik?” en “Wat te doen?”. Er zijn veel min of meer all-round loopbaancoaches. Zij werken zowel preventief als curatief en zijn er meer op gericht om jou, op basis van je talenten en persoonlijke groei, zelf ‘betere’ of slimmere keuzes te laten maken, dan dat zij kant-en-klaar arbeidsmarktadvies leveren.

Hoe helpt loopbaancoaching?

Met coaching door een ervaren, gekwalificeerde loopbaancoach of -adviseur kom je sneller achter de oorzaken van de situatie en ben je eerder bij het antwoord op de slotvraag: “Wat te doen?” In onderstaand filmpje van de NOLOC, de beroepsvereniging voor professionele loopbaancoaches, zie je wat mensen aan hun loopbaancoaching hebben gehad.

Belangrijk om te beseffen: een loopbaancoach zoekt in principe geen baan voor je. Dat doe je in beginsel zelf. Uiteraard geeft de coach of adviseur wel doorlopend tips en advies. Ook evalueer je regelmatig samen je inspanningen en het behaalde resultaat, maar jij houdt de regie en bent de hoofdrolspeler in je eigen loopbaanfilm.

De keuze voor een loopbaancoach

Er zijn in Nederland duizenden coaches waar je terecht kunt, waarschijnlijk relatief meer dan in welk land dan ook. Velen daarvan hebben zich volledig gespecialiseerd in loopbaancoaching. Anderen zijn breder georiënteerd en doen daarnaast ook ‘life coaching’, dat meer op het geheel van werk en privé gaat, of een andere vorm van coaching. Er is dus keuze genoeg, en het is heel begrijpelijk dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Hoe scheid je dan het kaf van het koren? Daar zijn wel wat tips voor te geven.

Certificering
Een deel van de coaches in Nederland heeft zich door een van de daarvoor bestemde instanties (NOLOC, NOBCO, ICF, etc.) laten toetsen op beroepsvaardigheid. Certificering geeft zeker een bepaalde vorm van zekerheid, want de coach is in ieder geval getoetst op een basis van professionaliteit. Toch is certificering geen 100% garantie dat je een topproduct geleverd krijgt. Daarvoor zijn andere mogelijkheden, zoals:

Kwaliteitsgarantie
Er zijn intermediairs, zoals Coaching Nederland, die de coaches die ze je aanbevelen hebben getoetst op kwaliteit en deze ook tijdens het coachingproces bewaken. Dit geeft nog meer zekerheid dat je een goede coach te pakken hebt. Coaching Nederland biedt, als je via ons een coach laat selecteren, zelfs 100% kwaliteitsgarantie. Zo loop je geen risico.

Ervaring
Is de coach niet gecertificeerd en werkt deze niet via een intermediair, vraag dan, of kijk op internet, hoeveel ervaring de loopbaancoach heeft. Vraag desnoods om referenties van eerdere klanten.

Eigenschappen
Verder vertoont een goede coach de volgende eigenschappen:

• beschikt over eigen zelfkennis en toont zelfreflectie,
• luistert vooral en praat zo min mogelijk,
• velt geen oordeel (heeft wel een mening, zoals iedereen, maar doet daar weinig mee),
• is empathisch (voelt met je mee) en heeft compassie (maar jankt niet uit medelijden met je mee),
• is positief ingesteld (ziet altijd een kans, mogelijkheid of andere mooie kant),
• motiveert je om in actie te komen, bijvoorbeeld door af en toe met een briljante suggestie te komen.

Hoe verloopt een loopbaancoaching-traject?

Loopbaanadviseurs en coaches zijn ervaren professionals die gewend zijn te helpen bij het vinden van antwoorden op moeilijke vragen op het gebied van werk, loopbaan of andere wezenlijke onderwerpen. Een persoonlijk begeleidingstraject bestaat meestal uit:

• een intakeprocedure, soms eerst voorafgegaan door een kennismakingsgesprek;
• een serie gesprekken, face-to-face of online via een videoverbinding, meestal met een tussenpoze van 1 tot 4 weken.

De intake
Een coachingtraject begint nagenoeg altijd met een afspraak voor een digitale of face-to-face kennismaking. Hierin wordt het doel van de coaching duidelijk geformuleerd en wordt onderzocht of er een persoonlijke klik is met de coach, zodat je je open kunt stellen. Want coaching zonder een sterke vertrouwensband met de coach is gedoemd te mislukken.

Bepaalde intermediairs verplichten de bij hen aangesloten coaches een ‘gratis’ intakegesprek te bieden. Dat lijkt aantrekkelijk, maar schijn bedriegt. Een degelijke intakeprocedure is een zeer belangrijk onderdeel van een coachingtraject, en het succes van het traject valt of staat er vaak mee.

Er zijn maar weinig coaches die al in hun (gratis) intake, nadat gebleken is dat er een klik met de cliënt is, meteen met jouw vraag aan de slag gaan. Daarmee wachten ze meestal tot het echte traject begint. Bij Coaching Nederland is de intake alleen gratis als je besluit ná de intake niet verder te gaan met die coach. Iets dat overigens zelden voorkomt. Anders maakt de intake een wezenlijk onderdeel uit van het hele traject, en geeft de coach je vaak meteen al wat tips of ‘things to do’ om mee aan de slag te gaan, zodat je je doel zo snel mogelijk bereikt.

Dat dit werkt, blijkt uit de praktijk. De gemiddelde coach in Nederland heeft na de intake zeven sessies en meerdere maanden tot soms wel een half jaar nodig om een traject te voltooien. Bij de coaches van Coaching Nederland bestaat een traject gemiddeld uit een intake en drie (langere) tot vijf sessies. Binnen hooguit drie maanden is het hele traject doorlopen. Dat kan doordat die coaches gebruikmaken van een speciale aanpak: het zogenaamde ‘blended coachen’. Zo word je in hun trajecten als het ware al aan het werk gezet met je eigen vraag voordat je de coach ooit hebt gezien. In de intake begint de coaching dus al. We leggen ‘blended coaching’ hieronder verder uit.

De coachingsessies
Zoals in de inleiding van deze paragraaf al is gezegd, bestaat coaching nagenoeg altijd uit een serie contactmomenten tussen de coachee en diens coach. Afhankelijk van de aard en diepgang van de coachvraag zijn dat er minimaal één en soms wel tien. Ik herinner me nog een traject waarin de coachee tegen het einde van de eerste sessie zei: “Ik ben eruit, ik weet het en heb geen coaching meer nodig.” Dat kan als de coach in sessie één de gevoelige snaar weet te raken of ‘de angel eruit weet te trekken’. Maar dit zijn wel uitzonderingen.

Blended coaching
Veel coaches beperken de contactmomenten vooral of uitsluitend tot de gesprekken. En dat terwijl er tussen de gesprekken door juist heel veel gebeurt dat kan helpen het doel van de coaching te realiseren. Daarom is de blended-coachingaanpak veel effectiever. Blended coaching bestaat (net als blended learning) uit een mix van gesprekken, online contactmomenten, chats, opdrachten, filmpjes, inspirerende quotes, theorie, oefeningen en meer dat het doel van de coaching kan dienen. Hierdoor zijn er veel meer leermomenten die de coachee naar de gewenste uitkomst leiden. Binnen het door de coaches van Coaching Nederland gebruikte platform voor persoonlijke ontwikkeling, UpGuide, zit een tool waarmee de coaches blended coachen.

Het onderwerp van gesprek

De onderwerpen die in coachingsgesprekken aan bod komen, verschillen per type coaching. Een coachgesprek in een directiekamer heeft een heel andere inhoud dan een gesprek met iemand die volledig gestrest is op het werk. In loopbaancoaching komen eigenlijk altijd de volgende vijf onderwerpen aan bod:

• Wie ben ik?
• Wat kan ik?
• Wat wil ik?
• Waarom wil ik dat?
• Hoe kom ik daar?

Uiteindelijk kom je erachter welk werk waarschijnlijk (want niets is zeker) het beste bij je past en hoe je een functie op dat gebied zou kunnen verwerven. In veel loopbaancoachingtrajecten wordt het doel van ‘passend werk’, ‘betere arbeidsvoorwaarden’ bij dezelfde werkgever of ‘een geheel nieuwe baan’ al tijdens het traject bereikt.

Wat kun je leren in een loopbaancoaching-traject?

Persoonlijk leer je:

• meer te weten over jezelf als persoon,
• je sterke en zwakke kanten kennen,
• je ware drijfveren ontdekken,
• wat je energie oplevert en wat energie kost,
• je talenten benoemen, waarderen en in (meer) inkomen omzetten.

Professioneel leer je:

• je sterke en zwakke kanten herkennen en benoemen,
• je motivatie vertalen naar werk waar je blij van wordt,
• je energiehuishouding beter balanceren,
• jezelf beter beoordelen en waarderen in je werk,
• welk werk waarschijnlijk het best bij je past,
• een goede cv schrijven,
• succesvoller zijn in sollicitaties.

Wie maken gebruik van loopbaanadvies of -coaching?

Nagenoeg iedereen, man of vrouw, jong of oud, die werkt of wil werken heeft baat bij loopbaanadvies of coaching. Redenen om een loopbaancoach in te schakelen kunnen zijn:

• Ik weet niet wat ik wil op het gebied van werk.
• Ik wil weer plezier in mijn werk terugkrijgen.
• Ik begin me te vervelen op mijn werk. Het wordt routine.
• Ik zoek een nieuwe uitdaging in mijn werk.
• Hoe ga ik om met een conflict op mijn werk?
• Ik voel me ondergewaardeerd. Hoe kan ik dat veranderen?
• Ik wil groeien en heb het gevoel dat ik stilsta.
• Welke kwaliteiten heb ik? Zit ik wel op de goede plek?
• Ik wil meer van waarde zijn voor anderen op mijn werk.
• Wat wil ik nou echt, en realiseer ik dat?
• Ik wil weten of een carrièreswitch zin heeft.
• Ik wil herintreden op de arbeidsmarkt.
• Ik wil weer gaan werken nu de kinderen groter zijn.
• Ik ben hersteld van mijn burn-out en wil weer aan de slag.
• Hoe groei ik door?

Wie betaalt de rekening?

Dit is geen onbelangrijke vraag. Je kunt natuurlijk heel verstandig zelf investeren in een loopbaantraject, want, zoals gezegd, de investering in coaching verdient zichzelf nagenoeg altijd ruimschoots terug, en je bent je eigen regisseur van het traject. Hoe zou het zijn als je 10% meer plezier in je werk zou hebben, of 10% meer zou verdienen? Volgens ons behoort dat tot de mogelijkheden.

Gelukkig zijn er in dit land ook veel ‘potjes’ voor vergoeding, tot aan subsidie en belastingaftrek, om je coaching (mede) te financieren. Zo verschaffen veel werkgevers budget voor jouw persoonlijke en/of beroepsmatige ontwikkeling, waarmee ook coaching kan worden ingekocht. Vaak is dit zelfs onderdeel van de arbeidsvoorwaarden, alleen wordt er lang niet altijd gebruik van gemaakt. Ga het in ieder geval even na. Nee heb je, ja kun je krijgen. Daarnaast vergoeden verschillende arbeidsongeschiktheidsverzekeraars, zoals Zilveren Kruis Achmea en Movir, coaching in bepaalde gevallen. Ook instanties als het UWV verstrekken coachingbudgetten voor loopbaandoeleinden, en niet alleen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Wat je zelf kunt doen om je loopbaan een boost te geven

• Schrijf een autobiografie. Belangrijk om je ideale loopbaan te creëren is te beseffen wie je bent, wat je wilt bereiken en waarom de ene baan beter bij je past dan de andere. Hoe beter je jezelf kent, hoe verstandiger de beslissingen die je over je loopbaan neemt. Een manier om jezelf te leren kennen is je arbeidshistorie in beeld brengen, bijvoorbeeld via een autobiografie. Wat heb je gedaan, wat waren je successen en levenslessen?
  In de online bibliotheek van UpGuide, het platform voor persoonlijke en professionele ontwikkeling, vind je een hoofdstuk uit Het Handboek voor Coaching over hoe je een autobiografie schrijft. Je kunt op upguide.me/aanmelden een UpGuide-account maken. Ga daarna naar upguide.me/publications en zoek op ‘biografie’.
• Ontdek je drijfveren. Het is zinvol op zoek te gaan naar wat je (buiten een inkomen) werkelijk drijft in je werk. Een tip in dit proces is het gratis online programma ‘Making a difference’ in de UpGuide Academy, waarin je ontdekt wat jouw levensmissie is en hoe jij het bij jou passende verschil kunt maken in de maatschappij.
• Bepaal welke waarden je belangrijk vindt in je werk. Je karaktereigenschappen worden gevormd door de vaak onbewuste normen en waarden die je met je meedraagt. Wat je zelf kunt doen, is je waardehiërarchie bepalen: die zaken in het leven waar je met je gedrag naar blijft streven, zoals ‘vrijheid’, ‘onafhankelijkheid’ of ‘eerlijkheid’. In de Toolbox van UpGuide zit een waardehiërarchie-app waarmee je dit kunt uitzoeken. Ontdek je ware innerlijke drive en houd er rekening mee bij de keuze van je loopbaan. Dan is je kans van slagen het grootst.
• Ontdek je talenten. Door je aanleg (talenten) en je opgedane levens- en werkervaring heb je een unieke set kwaliteiten. Hoe jouw kernkwaliteiten zich tot elkaar verhouden, kun je ontdekken door je gedragsflexibiliteit te onderzoeken met de GFS-vragenlijst. Gedragsflexibiliteit is de mate waarin je op authentieke wijze de uitdagingen in het (werk)leven aankunt.
• Zet je netwerk in. Vaak gaan mensen pas naar hun netwerk kijken als ze het nodig hebben. Het hebben, ontwikkelen en onderhouden van een goed (zakelijk) netwerk is iets waar je altijd baat bij hebt, maar het is ook iets waarin je voortdurend moet investeren. Zorg dat je LinkedIn-pagina ALTIJD up-to-date is. Blijf in contact met je netwerk, bezoek borrels en (online) netwerkbijeenkomsten. Het gaat je echt van pas komen, zeker bij het vinden van je ideale loopbaan.
• Plan de campagne. Als je weet wat je te bieden hebt, wat je wilt en bij wie je daarvoor moet zijn, is het tijd om een plan te maken. Zet een aantal scenario’s en de bijbehorende consequenties voor jezelf op een rij, en bedenk hoe je ze in de praktijk gaat brengen. Hoe ga je arbeidsmarktonderzoek doen? Hoe ga je intern of extern solliciteren: via je netwerk, met sollicitatiebrieven of via recruiters? Kortom: plan je campagne.

Aan de slag

Resultaat boeken kost inspanning. Door thuis op de bank te zitten, komt de baan niet op je af. Resultaat boeken betekent aan het werk: cv op orde, arbeidsmarktonderzoek doen, weten waar de behoefte van werkgevers ligt en hoe jij daarop kunt aansluiten, je netwerk inschakelen, gesprekken voeren. Genoeg te doen. Hoe meer energie je in je carrièreontwikkeling stopt, hoe beter het resultaat.

Samen of alleen aan de slag met je loopbaan

In de wereld van het coachen zeggen we altijd: je kunt je eigen ogen niet zien. Iedereen heeft blinde vlekken en weet alleen wat hij of zij weet. Een ander ziet dingen die jij niet ziet en weet dingen die jij niet weet. Alles zelf doen kan, maar doe je jezelf daarmee niet tekort? Een loopbaancoach inschakelen, vaak nog betaald door de werkgever ook, helpt je sneller aan een passende baan.

Kortom: mogelijkheden genoeg om zelf én samen met een coach aan de slag te gaan en een mooie loopbaan voor jezelf te creëren.

Liever eerst meer weten over wat individuele coaching voor jou kan betekenen? We helpen je graag op weg.

Succes!
De loopbaancoaches van Coaching Nederland.

Veelgestelde vragen over loopbaancoaching